ރައީސް މުއިއްޒުގެ ޕާކިސްތާނަށް ކުރައްވާ ދަތުރުފުޅާއި ގުޅިގެން އެތައް ސުވާލުތަކެއް!

ދައުލަތުގެ ހަރަދުތައް ދުވަހެއް ދުވަހަކަށް އަންނަނީ އިތުރުވަމުންނެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ރައްޔިތުންނަށް ސަރުކާރުން ވެފައިވާ ވައުދުތައް ފުއްދުމަށް އެތަކެއް ހުރަސްތަކެއް ކުރިމަތިވެއެވެ. ދައުލަތުގެ ހަރަދުތައް ބޮޑުވެ ރައްޔިތުންގެ އާއްމު ދިރިއުޅުމަށް ވެސް އެތަކެއް އަސަރުތަކެއް ކުރާ މި ދަނޑިވަޅު ސަރުކާރުން ވެސް ބަލަން ޖެހޭނީ ރައްޔިތުންނަށް އެންމެ ފައިދާ ހުރި ގޮތަކަށް އަމަލު ކުރުމަށެވެ. ބޭރު ގައުމުތަކަށް ކުރާ ދަތުރުތަކުގައި ވެސް ރައްޔިތުންނަށް މިވަގުތުން މިވަގުތަށް ހުރި ދަތިތައް ހައްލު ކުރެވޭނެ ކަމުގެ ޔަގީންކަން ނުވަތަ އުއްމީދު އޮތް ދަތުރުތަކަށް އިސްކަން ދިނުމަކީ މުހިއްމު ކަމެކެވެ.

ރައީސް ޑރ. މުހައްމަދު މުއިއްޒު ވަރަށް ބޮޑު ވަފްދަކާއެކު ޕާކިސްތާނަށް ރަސްމީ ދަތުރުފުޅެއް ކުރައްވަން ތައްޔާރުވަމުންދާ ކަމުގެ ޚަބަރުތަކާ ގުޅިގެން، ރާއްޖެއަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ ބޮޑެތި އިގްތިސާދީ ގޮންޖެހުންތަކުގެ ތެރޭގައި ސަރުކާރުގެ ޚާރިޖީ ސިޔާސަތުގެ އިސްކަންދޭ ކަންކަމާމެދު ސުވާލު އުފެދެން ފަށާފައިވެއެވެ.

ބޭރުގެ ގައުމުތަކާ ގުޅުން ބަދަހިކުރުމަކީ ބައިނަލްއަގްވާމީ ގުޅުންތަކުގެ މުހިއްމު ބައެއް ނަމަވެސް، ޚާއްސަކޮށް ގައުމުގެ މިހާރުގެ އިގްތިސާދީ ހާލަތަށް ބަލާއިރު، މިފަދަ ދަތުރުފުޅެއްގެ ބޭނުންތެރިކަމާއި، މާލީ ގޮތުން ކުރާނެ އަސަރަކާއި، ލިބޭނެކަމަށް އުއްމީދުކުރާ މަންފާތަކާ މެދު ސުވާލު އުފެދެއެވެ.

ރާއްޖެ އަށް މިވަގުތު ބޭރުގެ ދަރަނި އަދާކުރުމާއި، ބޭރު ފައިސާގެ ދަތިކަމާއި، އަދި އިތުރުވަމުންދާ ދައުލަތުގެ ޚަރަދުތަކާ ގުޅިގެން މާލީ ގޮންޖެހުންތަކާ ކުރިމަތިލާންޖެހިފައިވެއެވެ. މިފަދަ ހާލަތެއްގައި ރާއްޖެއިން ބޭރަށް ކުރާ ދަތުރުތަކަށް ދައުލަތުގެ ފައިސާ ހަރަދުކުރުމުގައި ސަރުކާރުން ބޮޑެތި ފިވަރުތަކެއް ބަހައްޓާނެ ކަމަށް ރައްޔިތުން އުއްމީދުކުރެއެވެ.

ޕާކިސްތާނު ދަތުރާ މެދު ސުވާލު އުފެދެމުންދާއިރު، ރާއްޖޭގެ ތަރައްގީއަށް އިންޑިއާއިން ކޮށްދީފައިވާ ބޮޑެތި މަސައްކަތްތައް ބަލައިގަތުމަކީ މުހިއްމު ކަމެކެވެ.

އިންޑިއާއަކީ ރާއްޖޭގެ އެންމެ މުހިއްމު އެއް ތަރައްގީގެ ބައިވެރިޔާ ކަމުގައި ދެމިއޮވެ، މާލީ އެހީތެރިކަމާއި، އުމްރާނީ ތަރައްގީގެ އިންވެސްޓްމަންޓްތަކާއި، ސިއްހީ އެހީތެރިކަމާއި، ބޯހިޔާވަހިކަމުގެ މަޝްރޫއުތަކާއި، އަދި ކުއްލި ކުއްލިއަށް ބޭނުންވާ އެހީތެރިކަން އެކި ދުވަސްމަތިން ފޯރުކޮށްދީފައިވެއެވެ.

މިގޮތުން ކުރިއަށްދާ އެންމެ ބޮޑު އެއް މަޝްރޫއަކީ މާލެ، ވިލިމާލެ، ގުޅިފަޅު އަދި ތިލަފުށި ގުޅުވައިދޭ 500 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ އުމްރާނީ މަޝްރޫއު، ތިލަމާލެ ބްރިޖެވެ. އިންޑިއާއިން ވަނީ ލައިން އޮފް ކްރެޑިޓްގެ ދަށުން 400 މިލިއަން ޑޮލަރު އަދި ހިލޭ އެހީގެ ގޮތުގައި 100 މިލިއަން ޑޮލަރު ހަމަޖައްސަދީފައެވެ.

ތިލަމާލެ މަޝްރޫއުގެ ސަބަބުން މާލެ ސަރަހައްދުގެ ގުޅުން ވަރަށް ބޮޑަށް ބަދަލުވެގެންދާނެ ކަމަށާއި، ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި އިގްތިސާދީ ހަރަކާތްތަކަށް އެހީތެރިވެދޭނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.

އަދި ގާތްގަނޑަކަށް 128.9 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ކްރެޑިޓް އެހީގެ ދަށުން ހަނިމާދޫ ބައިނަލްއަގްވާމީ އެއާޕޯޓު ތަރައްގީކުރުމަށްވެސް އިންޑިއާއިން އެހީތެރިވެދީފައިވެއެވެ. މި އެއާޕޯޓު ހުޅުވާފައިވަނީ 2025 ވަނަ އަހަރުގެ ނޮވެމްބަރު މަހުގައެވެ.

މީގެ އިތުރުން، އިންޑިއާގެ އެހީގައި ހާހުން ގުނާލެވޭ ސޯޝަލް ހައުސިންގް ޔުނިޓްތައް ބިނާކޮށް، ދިވެހި އާއިލާތަކަށް ބޯހިޔާވަހިކަމުގެ ފުރުސަތުތައް ފަހިކޮށްދީފައިވެއެވެ.

މި މަޝްރޫއުތަކުން ހާމަވަނީ އިންޑިއާއާއި ރާއްޖެއާ ދެމެދު އޮތް ގުޅުމަކީ ހަމައެކަނި ޑިޕްލޮމެޓިކް ގުޅުމަކަށްވުރެ ފުޅާ ގުޅުމެއްކަމެވެ. އެ ގައުމުގެ އެހީތެރިކަމަކީ ރާއްޖޭގެ އުމްރާނީ ތަރައްގީއަށާއި، އިގްތިސާދީ ކުރިއެރުމަށާއި އަދި އަސާސީ ޚިދުމަތްތަކަށް ސީދާ ގޮތުން އެހީވެދީފައިވާ ކަމެކެވެ.

ރާއްޖެއަށް އެންމެ ބޮޑަށް ބޭނުންވާ ދަނޑިވަޅުގައި ލިބުނު މާލީ އެހީތެރިކަން އިންޑިއާގެ އެހީތެރިކަން ހަމައެކަނި އުމްރާނީ ތަރައްގީއަށް ހަނިއެއް ނުވެއެވެ.

2025 ވަނަ އަހަރުގެ ޖުލައި މަހު އިންޑިއާގެ ބޮޑުވަޒީރު ނަރެންދުރަ މޯދީ ރާއްޖެއަށް ކުރެއްވި ދަތުރުފުޅުގައި، ރާއްޖޭގެ ތަރައްގީގެ ބޭނުންތަކަށް އެއްބާރުލުން ދިނުމުގެ ގޮތުން އިންޑިއާއިން ވަނީ 4,850 ކްރޯޑް އިންޑިއަން ރޫޕީގެ އާ ލައިން އޮފް ކްރެޑިޓެއް ދީފައެވެ.

އަދި އިންޑިއާގެ އެހީގެ ކްރެޑިޓް ފެސިލިޓީތަކަށް ދިވެހިރާއްޖެއިން ކޮންމެ މަހަކު ދައްކަންޖެހޭ ދަރަނީގެ އަދަދު ކުޑަކުރުމަށްވެސް އެއްބަސްވެފައިވެއެވެ. މި އިންތިޒާމުގެ ސަބަބުން އަހަރަކު ދައްކަންޖެހޭ 51 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ބުރަ 29 މިލިއަން ޑޮލަރަށް ކުޑަކުރެވި، ދިވެހި ސަރުކާރަށް މާލީ ގޮތުން އިތުރު ލުޔެއް ލިބިގެންދިޔައެވެ.

ރާއްޖެއަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ މާލީ ގޮތްތަކަށް ބަލާއިރު މި ފިޔަވަޅުތަކަކީ ވަރަށް މުހިއްމު ފިޔަވަޅުތަކެކެވެ.

އިންޑިއާއިން ވަނީ ދަތި އުނދަގޫ އިގްތިސާދީ ހާލަތްތަކުގައި ދިވެހި ސަރުކާރާއެކު މަސައްކަތްކޮށް، މާލީ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ ޝައުގުވެރިކަން އޮތްކަން އަމަލީ ގޮތުން ދައްކުވައިދީފައެވެ.

ކީއްވެގެން ޕާކިސްތާނަށް؟ މިއީ މިފަދަ ދަތުރަކަށް އެންމެ ރަނގަޅު ވަގުތަ؟

މިކަންކަމަށް ރިއާޔަތްކުރާއިރު، ރައީސް މުއިއްޒު ޕާކިސްތާނަށް ވަޑައިގަތުމަށް ރާއްވާފައިވާ ކަމަށް ބުނާ ޚަބަރުތަކާއެކު މުހިއްމު ސުވާލުތަކެއް ވަނީ އުފެދިފައެވެ.

ރާއްޖެއިން ޕާކިސްތާނާއެކު ޑިޕްލޮމެޓިކް ގުޅުން ދެމެހެއްޓުމާ މެދު އެއްވެސް މައްސަލައެއް ނެތެވެ. ބައިނަލްއަގްވާމީ ގުޅުންތައް ގާއިމުކުރުމާއި، ވިޔަފާރިއާއި އިންވެސްޓްމަންޓް އަދި އެއްބާރުލުމުގެ ފުރުސަތުތައް ހޯދުމަކީ ކޮންމެ ގައުމަކަށް ވެސް ލިބިގެންވާ ހައްގެކެވެ.

ނަމަވެސް، މި ރޭވިފައިވާ ދަތުރުގެ ވަގުތާއި، ވަފްދުގެ ބޮޑުކަމާމެދު އާންމުންގެ ފަރާތުން އަންނަނީ ސުވާލު އުފައްދަމުންނެވެ.

ސަރުކާރަށް އިގްތިސާދީ ދަތިތަކާ ކުރިމަތިވެފައިވާ މި ދަނޑިވަޅުގައި، ރައީސް މިފަދަ ބޮޑު ވަފްދަކާއެކު މިފަދަ ދަތުރެއް ކުރައްވަންޖެހެނީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟ މި ބައްދަލުވުމުން ރާއްޖެއަށް ލިބޭނެ ކަމަށް އުއްމީދުކުރާ ޚާއްސަ އިގްތިސާދީ މަންފާތަކަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟ ރާއްޖޭގެ އުމްރާނީ އަދި ތަރައްގީގެ ބޭނުންތަކަށް އެހީތެރިވުމަށް ޕާކިސްތާނުން ބޮޑެތި މާލީ އެހީތަކާއި، ލުއި ލޯނު ނުވަތަ ހިލޭ އެހީ ފޯރުކޮށްދޭނެ ހެއްޔެވެ؟ ކުޑަ ވަފްދަކާއެކު ދަތުރުކޮށްގެން، ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތްތަކަށް ކުރާ މާލީ ބުރަ ކުޑަކޮށް، ހަމަ އެ ޑިޕްލޮމެޓިކް މަގުސަދުތައް ހާސިލުނުކުރެވެންވީ ކީއްވެ ހެއްޔެވެ؟

މި ދަތުރުގެ ބޭނުންތެރިކަން ސަރުކާރުން ހާމަކޮށްދޭންޖެހޭއިރު، އެކަމަށް ހިނގާނެ ކަމަށް ލަފާކުރެވޭ ޚަރަދުތަކުގެ މައުލޫމާތުވެސް ހާމަކުރަންވާނެއެވެ.

ޕާކިސްތާނާއި ރާއްޖެއާ ދެމެދު ޑިޕްލޮމެޓިކް ގުޅުން އޮތްއިރު، ތައުލީމާއި، ސިއްހަތާއި، ފަތުރުވެރިކަމާއި، މަސްވެރިކަމާއި ވިޔަފާރީގެ ދާއިރާއިން އެއްބާރުލުން ދިނުމުގެ ފުރުސަތުތައް އެބަހުއްޓެވެ.

ނަމަވެސް، ޑިޕްލޮމެޓިކް އެއްބަސްވުންތަކާއި އެކުވެރިކަމުގެ ބަސްތައް އެންމެ ފަހުން އަމަލީ އިގްތިސާދީ މަންފާތަކަކަށް ބަދަލުވާންޖެހޭނެއެވެ.

ރާއްޖޭގެ އުމްރާނީ ތަރައްގީކޮށް، އިގްތިސާދު ވަރުގަދަކޮށް، މާލީ ޒިންމާތައް އަދާކުރުމަށް ބޮޑެތި މާލީ ވަސީލަތްތައް ބޭނުންވެއެވެ. އެހެންކަމުން، ބައިނަލްއަގްވާމީ ކޮންމެ ބައިވެރިވުމެއްވެސް ވަޒަންކުރެވެންވާނީ މާނަހުރި ނަތީޖާތަކެއް ނެރެދިނުމުގެ ގާބިލުކަމުގެ މައްޗަށެވެ.

ބޮޑު ވަފްދަކާއި ދައުލަތުގެ ޚަރަދުގެ މައްސަލަރައީސާއެކު ވަޑައިގަންނަވާނެ ކަމަށް ބެލެވෙන ވަފ୍ދުގެ ބޮޑުކަމަކީވެސް އިތުރަށް ސަމާލުކަންދޭންޖެހޭ ކަމެކެވެ.

ކެބިނެޓް މިނިސްޓަރުންނާއި ސަރުކާރުގެ އިސް އޮފިޝަލުން ހިމެނޭ ގޮތަށް ކުރާ ރަސްމީ ދަތުރުފުޅެއްގައި، ބައިނަލްއަގްވާމީ ދަތުރުފަތުރާއި، ހުރުމާއި، ސަލާމަތީ ކަންކަމާއި އަދި އެހެނިހެން އިދާރީ ކަންކަމަށް ބޮޑު ހަރަދެއް ހިނގާނެކަން ކަށަވަރެވެ.

ސަރުކާރުން މާލީ ކަންކަމަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ސަމާލުކަންދޭންޖެހޭ މި ދަނޑިވަޅުގައި، މިފަދަ ބޮޑު ވަފްދެއްގެ ބޭނުން ހަގީގަތުގައިވެސް އޮތްތޯ އާންމުންނަށް އެނގެންޖެހެއެވެ.

ރާއްޖެއަކީ ދައުލަތުގެ ޚަރަދުތައް އިގްތިސާދީ ނަތީޖާތަކަށް ރިއާޔަތްނުކޮށް ދޫކޮށްލެވޭ ފަދަ ހާލަތެއްގައި އޮތް ގައުމެއް ނޫނެވެ. ދައުލަތުން ކުރާ ކޮންމެ ޚަރަދަކީވެސް ސާފު މަގްސަދެއް އޮތް އަދި މިންކުރެވޭ ފަދަ މަންފާއެއް ލިބޭ ޚަރަދަކަށް ވާންޖެހޭނެއެވެ.

އެހެންކަމުން، މި ދަތުރަށް ހިނގާނެ ކަމަށް ލަފާކުރެވޭ ޚަރަދާއި، ރައީސާއެކު ދަތުރުކުރައްވާ އޮފިޝަލުންގެ އަދަދާއި، އެ ވަފްދާ ހަވާލުކުރެވިފައިވާ ޚާއްސަ މަގްސަދުތައް ސަރުކާރުން ހާމަކުރަންވާނެއެވެ.

މިފަދަ ކަންކަމުގައި ހާމަކަން ބޮޑުވުމަކީ ރައްޔިތުންގެ އިތުބާރު ދެމެހެއްޓުމަށް ކޮންމެހެން ބޭނުންކަމެކެވެ.

އިންޑިއާއާ އެކީ އޮތް ގުޅުން ދޫކޮށްލައިގެން ނުވާނެ

ރާއްޖެއިން އެހެނިހެން ގައުމުތަކާއެކު ފުރުސަތުތައް ހޯދަމުންދާއިރު، އިންޑިއާއާ އޮތް ގުޅުމުގެ މުހިއްމުކަން ކުޑަކޮށްލައިގެން ނުވާނެއެވެ.

އިންޑިއާއަކީ ގާތް އަވަށްޓެރިއެއްވުމުގެ އިތުރުން، ރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދީ ތަރައްގީއަށާއި، ސަލާމަތާއި، ސިއްހީ ދާއިރާއަށާއި އުމްރާނީ ތަރައްގީއަށް ވަރަށް ބޮޑަށް އެހީތެރިވެދޭ މުހިއްމު ބައިވެރިއެކެވެ.

އިންދިރާ ގާނދީ މެމޯރިއަލް ހޮސްޕިޓަލުން ފެށިގެން، ބޮޑެތި އެއާޕޯޓު ތަރައްގީކުރުމާއި، ބޯހިޔާވަހިކަމުގެ މަޝްރޫއުތަކާއި، ފެނާއި ނަރުދަމާގެ ނިޒާމުތަކާއި އަދި ތިލަމާލެ ބްރިޖާ ހަމައަށް، އިންޑިއާގެ އެހީތެރިކަން މުޅި ގައުމުން ފެންނަން އެބަހުއްޓެވެ.

އިގްތިސާދީ ދަތި ދުވަސްވަރުވެސް އެ ގައުމުގެ މާލީ އެހީތެރިކަމުން މުހިއްމު އެއްބާރުލުމެއް ލިބިފައިވެއެވެ.

ވެރިކަމުގެ ސިޔާސީ ފަރަގުތައް ކޮންމެ ގޮތަކަށް ހުރި ނަމަވެސް، އިންޑިއާއާ އެކު ވަރުގަދަ އަދި ބިނާކުރަނަވި ގުޅުމެއް ދެމެހެއްޓުމުގެ ދުރުރާސްތާގެ މުހިއްމުކަން ރާއްޖެއިން ގަބޫލުކުރަންޖެހެއެވެ.

ސަރުކާރުން އިސްކުރަންވާނީ ގައުމީ މަސްލަހަތު

ޕާކިސްތާނަށް ރޭވިފައިވާ ދަތުރުފުޅު އެންމެ ފަހުން ވަޒަންކުރެވެންވާނީ ރާއްޖެއަށް އޭގެ ސަބަބުން ލިބޭ އަމަލީ ފައިދާގެ މައްޗަށެވެ.

ގައުމަށް ބޭނުންވަނީ އިންވެސްޓްމަންޓާއި، މާލީ ހަމަޖެހުމާއި، އުމްރާނީ ތަރައްގީއާއި އިގްތިސާދީ ފުރުސަތުތަކެވެ. ބައިނަލްއަގްވާމީ ދަތުރުތަކުން ސީދާ މި މަގުސަދުތައް ހާސިލުކުރުމަށް އެހީތެރިވެދޭންޖެހޭނެއެވެ.

މި ދަނޑިވަޅުގައި މި ދަތުރު ބޭނުންވަނީ ކީއްވެގެން ކަމާއި، ޕާކިސްތާނުން ވެދޭނެ ކަމަށް އުއްމީދުކުރާ މާލީ އެއްބާރުލުންތަކަކީ ކޮބައިކަމާއި، ވާ ޚަރަދަށް ލިބޭ މަންފާ ބަޔާންކޮށްދިނުމަކީ ސަރުކާރުގެ ޒިންމާއެކެވެ.

ރާއްޖެއިން ބައިނަލްއަގްވާމީ އެއްބާރުލުމަށް މަރުޙަބާ ކިޔަންވާނެއެވެ. ނަމަވެސް، ދައުލަތުގެ ވަސީލަތްތައް އަބަދުވެސް ބޭނުންކުރަންވާނީ ޒިންމާދާރުކަމާއެކުގައެވެ.

އެންމެ ބޮޑު އަސާސީ ސުވާލަކީ ރާއްޖެއިން ޕާކިސްތާނާ ގުޅުން ބަދަހިކުރަންޖެހޭތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯއެއް ނޫނެވެ. އެއީ ގައުމުގެ އިގްތިސާދީ ހާލަތަށް ސަރުކާރުން އެކަށީގެންވާ އިސްކަމެއްދީ، ކޮންމެ ޑިޕްލޮމެޓިކް ބައްދަލުވުމަކުންވެސް ދިވެހި ރައްޔިތުންނަށް ހަގީގީ މަންފާ ލިބޭކަން ކަށަވަރުކުރޭތޯ ބެލުމެވެ.

އިންޑިއާއިން ފޯރުކޮށްދީފައިވާ ދިގުދެމިގެންވާ ތަރައްގީއާއި މާލީ އެހީތެރިކަމުން ހާމަވަނީ އިތުބާރު ހުރި ބައިނަލްއަގްވާމީ ބައިވެރިން ދެމެހެއްޓުމުގެ މުހިއްމުކަމެވެ. މިފަދަ އެހީތެރިކަން ބަލައިގަނެ، ގައުމީ މަސްލަހަތުގައި އެއްބާރުލުން އިތުރަށް ވަރުގަދަކުރަންޖެހެއެވެ.